เมื่อโลกก้าวเข้าสู่ยุค AI เศรษฐกิจดิจิทัล และ Data Center ความต้องการพลังงานไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันประเทศต่างๆ รวมถึงประเทศไทยต้องเผชิญกับแรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อม การลดการปล่อยคาร์บอน และความมั่นคงทางพลังงานอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ท่ามกลางโจทย์ใหญ่เหล่านี้ Small Modular Reactor หรือ SMR ถูกพูดถึงมากขึ้น ในฐานะ “เทคโนโลยีพลังงานสะอาดทางเลือก” ที่จะเข้ามามีบทบาทสำคัญต่อระบบพลังงานในอนาคต
SMR คืออะไร และทำไมจึงถูกจัดว่าเป็นเทคโนโลยี
Small Modular Reactor หรือ SMR คือ เทคโนโลยีนิวเคลียร์ขนาดเล็ก ถูกออกแบบมาเพื่อลดข้อจำกัดของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แบบดั้งเดิม ทั้งด้านขนาด ความซับซ้อน และความเสี่ยง
จุดเด่นสำคัญของ SMR ได้แก่
-ผลิตเป็นโมดูลจากโรงงาน ลดระยะเวลาและความยุ่งยากในการก่อสร้าง
-ใช้ระบบความปลอดภัยอัตโนมัติ (Passive Safety) ที่สามารถหยุดการทำงานได้เองโดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฟ้าภายนอก
-ใช้พื้นที่ก่อสร้างจำกัด ประมาณ 100 ไร่
-มีกำลังการผลิตต่อโรงราว 50–300 เมกะวัตต์ เมื่อเทียบกับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่ที่มีกำลังผลิตมากกว่า 1,000 เมกะวัตต์ และต้องใช้พื้นที่กว่า 1,000 ไร่
SMR พลังงานเบื้องหลังโลกดิจิทัล
การเติบโตของ AI และ Data Center กำลังเปลี่ยนโครงสร้างการใช้พลังงานของโลก ระบบ AI ขนาดใหญ่ต้องอาศัยการประมวลผลข้อมูลตลอด 24 ชั่วโมง ส่งผลให้ Data Center ใช้ไฟฟ้าปริมาณมหาศาล และต้องการแหล่งพลังงานที่มีความเสถียรและคาดการณ์ได้
อย่างไรก็ดี ปัจจุบัน Data Center คือศูนย์เก็บข้อมูล ที่กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล ตั้งแต่บริการคลาวด์ ระบบการเงิน ไปจนถึง Generative AI แนวคิด “Data Center + SMR” ทำให้หลายประเทศเริ่มศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจัง เพื่อสร้างระบบพลังงานที่มั่นคง ควบคู่กับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
SMR มีคุณสมบัติที่ตอบโจทย์ Data Center โดยตรง ได้แก่
-ผลิตไฟฟ้าได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง
– มีเสถียรภาพสูง ลดความเสี่ยงไฟตกหรือไฟดับ
-ใช้พื้นที่จำกัด สามารถตั้งใกล้แหล่งใช้งานได้
-ปล่อยคาร์บอนต่ำ เหมาะกับเป้าหมาย Net Zero
SMR กับบริบทของประเทศไทย
สำหรับประเทศไทย ประเด็นพลังงานไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงความมั่นคงทางพลังงาน, ต้นทุนค่าไฟฟ้าในระยะยาว, การพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศ และ เป้าหมายการลดการปล่อยคาร์บอนอย่างยั่งยืน
ด้วยเหตุนี้ SMR จึงได้รับการพูดถึงในเชิงการศึกษาและการวางแผนระยะยาว มากกว่าการนำมาใช้งานทันที แม้เทคโนโลยีจะมีความก้าวหน้า แต่ยังมีโจทย์สำคัญที่ต้องพิจารณาอย่างรอบด้าน ทั้งเรื่องกฎหมายและการกำกับดูแล การยอมรับของสังคม และความเข้าใจของประชาชนต่อเทคโนโลยีนิวเคลียร์
ในยุคที่ AI กำลังก้าวเข้ามาเป็นโครงสร้างพื้นฐานใหม่ พลังงานไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่คือหัวใจสำคัญในการสร้างขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศ ในบริบทนี้ SMR จึงกลายเป็นตัวเลือกเชิงยุทธศาสตร์ที่น่าจับตามอง แม้อาจไม่ใช่คำตอบเดียวที่มีอยู่ก็ตาม