การพัฒนาอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังผลักดันให้องค์กรทั่วโลกเร่งปรับตัว ทั้งด้านรูปแบบการทำงาน กลยุทธ์การลงทุน และการพัฒนาทักษะบุคลากร การนำ AI มาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมจึงต้องอาศัยการเตรียมความพร้อมในหลายมิติ ตั้งแต่การบริหารจัดการข้อมูล การปรับปรุงกระบวนการทำงาน ไปจนถึงการกำกับดูแลอย่างมีความรับผิดชอบ วันนี้ OPEN-TEC ศูนย์รวมองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีภายใต้การดูแลของ TCC TECHNOLOGY GROUP ได้รวบรวมประเด็นสำคัญจากวงเสวนาหัวข้อ “Beyond Productivity: Learning, Leadership and Human Capability in the AI Era” ภายในงาน Australia-Thailand Future Skills Forum 2026 ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของ AI ที่กำลังเปลี่ยนแปลงแนวทางการดำเนินธุรกิจและการบริหารองค์กร พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของการเชื่อมโยงเทคโนโลยีเข้ากับเป้าหมายทางธุรกิจ การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และการปรับเปลี่ยนวิธีคิด เพื่อสร้างคุณค่าจากการใช้ AI ได้อย่างเต็มศักยภาพ
จาก “AI First” สู่ “Problem First”
การนำ AI มาใช้ภายในองค์กรควรเริ่มต้นจากการทำความเข้าใจปัญหาและความต้องการทางธุรกิจ โดยวิเคราะห์ความท้าทายที่กำลังเผชิญ พร้อมระบุขั้นตอนการทำงานที่ควรได้รับการปรับปรุง เพื่อเลือกใช้เทคโนโลยีได้อย่างตรงจุด แม้เครื่องมือ AI จะเข้าถึงได้ง่ายขึ้น องค์กรที่ใช้เทคโนโลยีเดียวกันก็อาจได้รับผลลัพธ์แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับความสามารถในการตั้งคำถาม การตรวจสอบความถูกต้อง และการนำข้อมูลไปประกอบการตัดสินใจให้สอดคล้องกับบริบททางธุรกิจ แนวคิด “Problem First” จึงช่วยให้การลงทุนด้าน AI มีทิศทางชัดเจน โดยมุ่งแก้ไขปัญหาที่แท้จริง เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน และลดต้นทุน เพื่อสร้างความคุ้มค่าจากการนำเทคโนโลยีมาใช้
เมื่อเทคโนโลยีเข้าถึงง่าย ความเชี่ยวชาญของคนยิ่งมีคุณค่า
การเข้าถึงเครื่องมือ AI ที่สะดวกขึ้น ทำให้ความรู้เฉพาะทาง ประสบการณ์ และความเข้าใจในบริบทการทำงานของบุคลากรมีบทบาทสำคัญยิ่งขึ้น โดยเฉพาะความสามารถในการวิเคราะห์ปัญหาและประเมินความเหมาะสมของเทคโนโลยีในแต่ละสถานการณ์ บุคลากรที่มีความเข้าใจในกระบวนการทำงานอย่างลึกซึ้งจะสามารถระบุจุดที่ควรปรับปรุง มองเห็นผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น และนำผลลัพธ์จาก AI ไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างรอบคอบ การผสานความเชี่ยวชาญของคนเข้ากับศักยภาพของเทคโนโลยีจึงเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน และเสริมความสามารถขององค์กรในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลง
Digital Transformation ที่แท้จริง คือการเปลี่ยนพฤติกรรม
การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัล (Digital Transformation) ต้องอาศัยการปรับตัวทั้งด้านเทคโนโลยี กระบวนการทำงาน วิธีคิด และพฤติกรรมของบุคลากร เพื่อให้เครื่องมือที่นำมาใช้สามารถสนับสนุนการดำเนินงานได้อย่างแท้จริง องค์กรที่ยังเผชิญกับปัญหาข้อมูลกระจัดกระจาย ขั้นตอนการทำงานซ้ำซ้อน หรือรูปแบบการทำงานที่ขาดความยืดหยุ่น อาจได้รับประโยชน์จากเทคโนโลยีอย่างจำกัด แม้จะลงทุนในระบบที่ทันสมัยก็ตาม ดังนั้น การนำ AI มาใช้จึงควรดำเนินควบคู่กับการจัดระเบียบข้อมูล การปรับปรุงวิธีทำงาน และการส่งเสริมวัฒนธรรมที่เปิดรับการเรียนรู้ เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัลเกิดผลในทางปฏิบัติและต่อยอดได้ในระยะยาว
ความเร็ว ไม่ได้หมายถึงความพร้อม
หนึ่งในข้อสังเกตจากวงเสวนาคือ องค์กรจำนวนมากกำลังเร่งนำ AI มาใช้เพื่อให้ทันต่อความก้าวหน้าของเทคโนโลยี อย่างไรก็ตาม ความรวดเร็วในการดำเนินโครงการอาจยังไม่สะท้อนถึงความพร้อมในการขยายผลสู่การใช้งานจริง กระแสความตื่นตัวและความกังวลว่าจะตามเทคโนโลยีไม่ทัน หรือ Fear of Missing Out (FOMO) ทำให้หลายองค์กรเร่งทดสอบแนวคิด ทดลองเครื่องมือใหม่ และกำหนดนโยบายด้าน AI ขณะที่ข้อจำกัดด้านคุณภาพข้อมูล กระบวนการทำงาน ทักษะบุคลากร และระบบกำกับดูแล อาจเป็นอุปสรรคต่อการต่อยอดโครงการเหล่านั้น การวางรากฐานและประเมินความพร้อมอย่างรอบด้านจึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนขยายการใช้งาน เพื่อให้การลงทุนด้าน AI สามารถสร้างผลตอบแทนและรองรับความต้องการทางธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง
การกำกับดูแล (Governance) มีบทบาทสำคัญ
เมื่อ AI ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย การกำกับดูแล (Governance) จึงมีบทบาทสำคัญในการกำหนดมาตรฐานการใช้งานให้ปลอดภัย โปร่งใส และตรวจสอบได้ โดยองค์กรควรมีนโยบายครอบคลุมตั้งแต่การกำหนดสิทธิ์เข้าถึงเครื่องมือ ประเภทข้อมูลที่อนุญาตให้นำเข้าสู่ระบบ ขั้นตอนการตรวจสอบผลลัพธ์ ตลอดจนบทบาทและความรับผิดชอบเมื่อเกิดข้อผิดพลาด ตัวอย่างจากวงเสวนาชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงจากการใช้เครื่องมือ AI ภายนอกเพื่ออำนวยความสะดวกในการทำงาน เช่น การบันทึกหรือแปลเนื้อหาการประชุม ซึ่งอาจทำให้ข้อมูลสำคัญถูกเปิดเผยโดยไม่ตั้งใจ หากขาดมาตรการควบคุมที่เหมาะสม องค์กรจึงควรนำหลักธรรมาภิบาล AI มาบูรณาการเข้ากับกระบวนการทำงาน ผ่านแนวปฏิบัติที่ชัดเจนและสามารถนำไปใช้ได้จริง เพื่อป้องกันความเสี่ยงและสร้างความเชื่อมั่นในการใช้เทคโนโลยี
3 คำสำคัญขององค์กรยุค AI: Readiness, Responsibility และ Continuous Learning
ในช่วงท้ายของวงเสวนา ได้มีการสรุปแนวทางสำคัญในการเตรียมองค์กรสู่ยุค AI ผ่าน 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่
Readiness (ความพร้อม) ครอบคลุมการเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยี ข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน ทักษะบุคลากร และกระบวนการทำงาน เพื่อให้สามารถนำ AI ไปใช้ได้อย่างสอดคล้องกับเป้าหมายขององค์กร
Responsibility (ความรับผิดชอบ) มุ่งเน้นความปลอดภัยของข้อมูล (Security) การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Privacy) และความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ (Accountability) โดยผู้ใช้งานยังคงมีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของเนื้อหาที่ AI สร้างขึ้นก่อนนำไปใช้
Continuous Learning (การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง) ให้ความสำคัญกับการพัฒนาความรู้และทักษะให้ทันต่อความก้าวหน้าของ AI พร้อมส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และการเรียนรู้รูปแบบการทำงานใหม่ เพื่อเพิ่มความสามารถในการปรับตัวขององค์กร
แหล่งที่มา
Australia-Thailand Future Skills Forum 2026: Learning in the Age of AI